Geschiedenis van de Reuselnaren - Heemkunde Werkgroep Reusel

Koptekst
Ga naar de inhoud
Menuknop
Geschiedenis van de Reuselnaren

INLEIDING
Jaren geleden zijn enkele leden van de HWR begonnen met de opbouw van een computerbestand met daarin alle stamboomgegevens van de Reuselse bevolking. Het gaat hierbij om de periode vanaf begin zeventiende eeuw tot ongeveer het jaar 1920. Alle inwoners die in Reusel geboren, getrouwd of overleden zijn, zijn opgenomen in dit bestand. Bovendien zijn al deze gegevens met elkaar verbonden door de familierelaties tussen de personen aan te brengen. Dit puzzelwerk heeft geleid tot één grote Reuselse familie waarmee van alle Reuselse families in een handomdraai stambomen of andere vormen van genealogische overzichten te maken zijn.

FAMILIEGESCHIEDENIS
Om inzicht te hebben hoe onze Reuselse voorouders geleefd hebben is het niet genoeg te volstaan met gegevens over de gezinssamenstellingen en data over geboorte, trouwen en overlijden. Het wordt pas echt interessant als we ook kunnen achterhalen waar ze in Reusel gewoond hebben, of ze boer waren of een ander vak uitoefenden. Waren ze rijk of juist arm, wat waren hun bezittingen? Kortom hoe hebben ze geleefd en wat maakten ze zoal mee. Om dit te achterhalen kan men terecht in het Streekarchief Eindhoven waar het merendeel van de informatie over de oud-Reuselnaren te vinden is. Het archief is voor iedereen vrij toegankelijk en op de werkdagen geopend.
INFORMATIEBRONNEN
De informatie over geboorte, doop, trouwen, overlijden en begraven zijn in het archief te vinden in de aktes van de Burgerlijke Stand en de doop-, trouw-, en  begraafboeken van de katholieken of protestantse kerken. Alleen hieruit de familiegeschiedenis samenstellen is zoals eerder vermeld onvoldoende en bovendien is dan de kans op  fouten erg groot.
Veel beter is het deze 'kale' gegevens aan te vullen en te staven met informatie  uit de zogenaamde secundaire bronnen die in het archief te raadplegen zijn. Met  een beetje doorzettingsvermogen en oefening kan men het oud-schrift tot halfweg de 17de eeuw goed lezen, wat een schat aan informatie oplevert. Met  het aanvullen van deze informatie zijn Willem Verhoeven en Thijs van der Zanden vele jaren bezig geweest. Er kan nog vele tientallen mensjaren gewerkt worden om alle beschikbare informatie te vergaren en samen te  voegen. Het project moet gezien worden als de Reuselse familiegeschiedenis in opbouw. Het bouwwerk groeit, maar hoe uitgebreid het zal worden is niet te voorspellen.  

Belangrijke secundaire informatiebronnen zijn:

  • Het rechterlijk archief van schepenbank. De schepenbank kan men vergelijken met het huidige gemeentebestuur. Bovendien verrichtte de schepenbank ook de werkzaamheden van de huidige notaris en de kantonrechter. Al de werkzaamheden van de schepenbank werden vastgelegd in aktes. In deze aktes kan men onder meer de erfdelingen, verkopingen van onroerende goederen, veilingen van goederen, moorden, branden, vernielingen door voorbijtrekkende legers maar ook ordinaire burenruzies nalezen.
  • De verpondings- of cijnsboeken waarvan er al in de veertiende eeuw gemaakt zijn. In deze kohieren zijn alle onroerende goederen met de bijbehorende eigenaren en de verpondingsgelden die hiervoor betaald moesten worden opgenomen. Als de goederen overgingen naar de erfgenamen staan die er ook bij vermeld. Hierdoor is het soms mogelijk hieruit kleine stamboompjes samen te stellen. Interessant is dat de stukken grond vermeld zijn met de namen die de boeren hieraan gaven, de zogenaamde veldnamen of toponiemen.
Belangrijke secundaire informatiebronnen vervolg:
  • Het bevolkingsregister. Vanaf 1810 werden om de 10 tot 20 jaar volkstellingen gehouden; ook in Reusel. Hiervoor werden vaste ronden gelopen waarbij op formulieren werd genoteerd wie er allemaal in een huis of boerderij woonden zoals vader,   moeder, kinderen, dienstknecht, dienstmeid en andere inwonenden. Zoals bijvoorbeeld opa en/of oma. Ook werden op deze formulieren de geboortedata en eventueel de overlijdensdata en vertrek of terugkomst in de woning genoteerd.  
  • Het notarieel archief. Napoleon heeft omstreeks 1810 de schepenbank afgeschaft. Vanaf die tijd moesten alle akten door de notaris worden opgemaakt. Ook voor 1810 bestond de notaris al. Omdat hiervoor betaald moest worden lieten de Reuselnaren meestal de akten opstellen door de schepenbank. Meestal maakten alleen de rijkere inwoners of diegene die niet wilden dat de plaatselijke schepenen geïnformeerd zouden worden gebruik van de notaris.

De onderstaande fragmenten lichten een tipje van de sluier op van de Reuselse familiegeschiedenis.     

Informatie en links
Terug naar de inhoud